Onze gids voor veilig online winkelen
Stel je voor: Je zit achter je computer, tablet of smartphone te surfen op het web. Plotseling duikt er een geweldige deal op voor precies die jas die je nodig hebt. Of de grastrimmer die je vader wil. Of een hele coole zilveren loopfiets voor je kind. Je haast je om op “kopen” te klikken, betaalt en verheugt je op de ontvangst van je nieuwe aankoop. Wat een geweldige aanbieding!
De dagen gaan voorbij. Er komt niets aan. Of je ontvangt iets helemaal verkeerds. Als je contact probeert op te nemen met de webshop, krijg je geen antwoord. Het geld ben je kwijt. Wat is er gebeurd?
Tja, je bent niet de enige. Internetfraude is helaas een alledaagse vorm van criminaliteit - veel mensen worden dagelijks het slachtoffer van nepwebshops, zelfs in Nederland. En deze nepwebshops worden helaas steeds geraffineerder, waardoor zelfs een getraind oog voor de trucjes kan vallen. Nepwebshops zijn moeilijk te onderscheiden van een echte webshop. Maar het belangrijkste verschil is dat er geen echt bedrijf achter zit en dat de goederen niet echt te bestellen zijn. Of het is een bedrijf in China dat namaakgoederen van lage kwaliteit verstuurt. En zodra je hebt betaald, is de val al dichtgeklapt. In sommige gevallen is het dan moeilijk om je geld nog terug te krijgen. Meer daarover later.
Omdat cybercriminaliteit wereldwijd een snel groeiend probleem is, proberen overheden en consumentenorganisaties niet alleen te reageren met steeds meer wettelijke aanpassingen, maar ook door consumenten bewust te maken van deze uitdagingen en door hulpmiddelen te ontwikkelen waarmee ze zichzelf kunnen beschermen.
In Denemarken, waar veel administratief en economisch werk digitaal wordt gedaan, hebben verschillende organisaties samen “e-mærket” (vertaald als “elektronisch zegel”) gelanceerd. Deze non-profit organisatie certificeert bedrijven die voldoen aan de strenge eisen van het programma, zodat klanten weten dat ze een veilige en transparante handel bieden. Als je op Deense websites winkelt, is het daarom een goed idee om op het “e-mærket” zegel te letten.
In Denemarken is trouwens ook het Trustpilot platform gelanceerd. Hier kunnen bedrijven hun domein registreren, waar ze door klanten beoordeeld kunnen worden op basis van hun ervaringen. Trustpilot is daarom tot op zekere hoogte een goede manier om de betrouwbaarheid van een bedrijf te onderzoeken, hoewel je de relevantie van individuele recensies zelf moet beoordelen.
Op veiliginternetten.nl kun je via de scamcheck tool nagaan of een webshop legitiem is. Hier kun je de URL invoeren. De scamchecker controleert dan de pagina in kwestie op verschillende standaarden. Aan het resultaat kun je zien in hoeverre de webshop voldoet aan de veiligheidscriteria.
ToyAcademy - die in het Deens overigens legeakademiet.dk heet - is ook gecertificeerd door “e-mærket”. Alleen al in 2023 werden via e-mærket 250.000 nepwebwinkels geregistreerd. Helaas is er momenteel geen uniform gestandaardiseerd veiligheidscertificaat voor webshops in Nederland. De gebruikelijke keurmerken zijn diensten van bedrijven die tegen betaling een controle op veiligheidscriteria uitvoeren - wat soms goed en soms minder goed werkt. De consumentenbond heeft echter veel tips verzameld over hoe je nepwinkels op het internet kunt herkennen. Voorbeelden van dingen waaraan je een nepwebwinkel kunt herkennen:
-
De prijzen zijn onrealistisch laag
-
Je kunt alleen via overschrijving betalen
-
Er is geen mogelijkheid om contact met ze op te nemen
-
De winkel is maar korte tijd online
-
Geen keurmerk
-
Alle maten zijn beschikbaar
Nepwebwinkels worden bestraft
Als je haast hebt om naar de gevangenis te gaan, kun je bijvoorbeeld gewoon een nepwinkel openen. Dit wordt beschouwd als fraude en kan tot meerdere jaren gevangenisstraf leiden. Sommige sluwe internetfraudeurs kopiëren de volledige inhoud van andere webwinkels, inclusief hun domein. Er kan bijvoorbeeld een webshop bestaan met de naam www.ballonsvooriedereen.nl die helemaal in orde is. Maar dan komt er een internetfraudeur langs die de inhoud van de winkel kopieert en registreert als ballonsvooriedereennl.dk.
Dit is een van de vele manieren waarop goedgelovige klanten in de val gelokt worden. Duizenden Nederlanders zijn al het slachtoffer geworden van internetoplichting. Helaas neemt de trend toe. Zelfs de poging om een nepwinkel op te zetten is strafbaar. Hoewel het moeilijk kan zijn om eventuele schadevergoeding af te dwingen omdat de daders vaak in het buitenland gevestigd zijn, kunnen de sites op zijn minst worden geïdentificeerd en geblokkeerd om andere consumenten te beschermen. Klachten kunnen fysiek of online bij de politie worden ingediend.
Je kunt een klacht of ervaring met internetfraude of cybercriminaliteit ook melden bij fraudehelpdesk.nl. Helaas vereisen deze nieuwe vormen van criminaliteit van ons als consumenten dat we op de hoogte blijven en dat we waakzaam en kritisch zijn wanneer we ons in de digitale sferen bewegen. Omdat er altijd nieuwe en steeds geraffineerdere methoden van fraude zijn, loopt de wetgeving helaas vaak een beetje achter de feiten aan. We willen onze klanten daarom graag wapenen met informatie, zodat ze potentiële valkuilen op het internet beter kunnen vermijden. Het is ook raadzaam om oudere mensen of mensen die minder ervaren zijn met technologie bewust te maken van deze gevaren.
Meer advies over hoe je fraude kunt voorkomen wanneer je online winkelt
Neem de tijd om de webshop in detail te bekijken. Is er een “Over ons”? Is er een telefoonnummer? Koop alleen bij webwinkels die ook een fysiek adres en contactgegevens geven.
Als de webshop adverteert met duizenden tevreden klanten, kun je dit controleren door het bedrijf op te zoeken op sociale media zoals Facebook en daar hun beoordelingen te lezen. Je kunt ook het beoordelingsplatform Trustpilot gebruiken om een idee te krijgen van de klanttevredenheid. Een eerlijke webshop hoeft niet te overdrijven om klanten te winnen.
Slachtoffer geworden van een nepwebwinkel?
Je hoeft je niet te schamen als je gevallen bent voor de trucs van een nepwebwinkel. Want het gebeurt namelijk elke dag - bij duizenden klanten.
- Als je daadwerkelijk ervaart dat je geen contact kunt krijgen met een webshop waar je iets hebt besteld, noch de bestelde goederen of een terugbetaling kunt krijgen, dan kun je het beste onmiddellijk contact opnemen met je bank om de betaling stop te zetten of, onder bepaalde omstandigheden, terug te draaien.
- Neem contact op met een consumentenorganisatie zoals de Consuwijzer bij Autoriteit Consument & Macht en dien een klacht in bij de politie. Het is handig om bewijsstukken zoals het koopcontract, de orderbevestiging, e-mails en eventuele schermafbeeldingen bij de hand te hebben.
Koop alleen van betrouwbare webwinkels
Je bent waarschijnlijk al eens in aanraking gekomen met e-commerce platforms zoals Wish, Temu of Aliexpress. Deze platforms vallen op door hun extreem agressieve reclame (hun advertenties verschijnen overal en ze lijken elk ongewoon product in hun assortiment te hebben) en extreem lage prijzen. Voorzichtigheid is echter geboden. Deze bedrijven zijn gevestigd in China, waar de markt veel ongecontroleerder is dan in Europa. Dit betekent dat alle processen, van de productie tot de verzending, ondoorzichtig en oncontroleerbaar zijn. Achter Temu zit bijvoorbeeld een Chinese multimiljardair die een van de 60 rijkste mensen ter wereld is. Temu staat geregistreerd op de Kaaimaneilanden. Er zit ook een miljardair achter Wish. Zelfs als je daar daadwerkelijk iets kunt bestellen en ontvangen, zijn deze platforms geen aan te raden alternatief. Dit komt omdat de kwaliteit meestal twijfelachtig is: talloze producten hebben al vreselijke resultaten behaald in kwaliteitstests. Of het nu gaat om speelgoed of kleding met schadelijke chemicaliën - of goedkope elektronica die meteen de geest geeft. Douanerechten, hoge verzendingskosten of problemen met retourzendingen kunnen de schijnbaar goedkope aankoop ook bederven.
Daarom raden we je aan om uitsluitend bij geregistreerde, controleerbare en betrouwbare online verkopers te handelen. Want zelfs als je af en toe geluk hebt, steun je nog steeds ethisch twijfelachtige handelsplatformen. Als de prijzen extreem laag zijn, dan betaalt meestal iemand ergens in de productie-, handels- en toeleveringsketen de prijs. Om nog maar te zwijgen over kwaliteit en milieubewustzijn.
Veel liefs van de Speeltantes.
